Ezze Prūsiskan Alfabētan
Galwas pāusan > Galwas delīks > Baltiska kultūri
2007.12.04 09:29 | Ezze Prūsiskan Alfabētan
Trinolds As turri debīkan nawwiniskwan, as mīri kāi as asma etkanduns stan Alfabētan.

As bilāi ezze stan karengun, kwēi ast 3 deiwāi, be kawīda peisāsna.
Spārts retawīngi perwaidinna si teksts, šlāit ik imma di kittans zentlisnans per zentlins - staddan nika normālan ni waidinnas.

Tīt, grāudu kāi stwi nemazingi dītun auīmsenin, erāins mazzi padirītun karengun en māise pāusu : http://www.rikoyota.oh.lv/?ct=alephbet
Stwen ast glaubālis.

Staddan ka ast peisātan en karengu.

Pirms wīrds (wertikālai) en glaubālai (kairā pussi, zemmai): "Deiw"

Antrs wīrds : "oarda"
(stwi ast o, be panzdau kombinītan zentlin iz a be r, kāigi runas ainā na kittan, be panzdau d be a)

Tirts wīrds : "amin"

Ketwirts : "izmolggimai"
(stwi dīgi ast izmolg, staddan, kombinītan zentlin - gi, be panzdau - mai.)

Pentkts wīrds : pratpsi

Ušts wīrds : "zigukians"
(dīgi Z + (ig) + uk+ (ia)+ns)


Empiri :

"Deiw oarda amin izmolggimai pratpsi zigukians"

as mīri kāi pirmai tris ast eīsku, šlāit pratpsi - prusi, zigukians turri būtwei ast iz "zignātun". Nu staddan ast eīsku kāi izmolggimai ni zentli nika labban.

En Dēiwas Wīrdan, ergalinnimai prūsai - "crussaders"

Prēi wīrdan, dīgi lattawiskai ast wīrds - krustotais, analōgiskai segītan iz wīrdan zignātun, kāigi stwi.


Ezze peisāsnan ast di dabber ka bilītun, jāu pirman ast sta, kāi mazīngi īr kāigi runans aīnan na kittan peisātun - kāigi kobinītan ar. Ast kombinītai zentlai kāigi ig be gi, kwēi līkuta līnija pawaidinna anga wokals ast pirzdau anga panzdau. Be dabber, kwēi ast deiktaszentlin (point), sta dīgi ast wokals i anga diftōngs ai, ai ast tēr staddan ik ast en wāngai.

Ik sta panzdauman deiktaszentlin ni ast blānda, staddan ast peisātan:

Deiw o(ar)da amin izmolg(gi)mai pratpsi z(ig)uk (ia)nsai


Be dabber ni eīsku anga ast z be s anga ast tēr aīnan zentlin - z, ik ast aīnan
staddan teksts ast:

Deiw o(ar)da amin izmolg(gi)mai pratpzi z(ig)uk (ia)nzai

"ziguk" staddan perwaidinnas swints be "ianzai" spārts wīrdu "anzans" palīgu en plurali.



2007.12.04 18:28
renata bitinelio Kaīls, Mārtin, interesānti. Wīdawusi stan Twajjan dīlan Kisieliūtė?

dabber aīns kursiskas pawīstis:
en laiskeīnu as wīdawusi lāiskan "Kuršių vikingai" stas rōmans ast istōriskan, ezze 853-854 m audāsnans (waīda Tū ezze stan laīskan, beggi lattawjai papeisāwusis?)
Stwen ast dīgi ezze kursiskas billas gaiwīnsnan, ezze kursiskans zālins, tēr as ni mazīwusi kaūptun stan lāiskan
2007.12.04 19:45
Glabbis Sta ast spārts interessanti, adder galwas prōblaman, kāi niaīnunts ni waīda anga stāi anga ainuntkawīda kitā wariānti ast tikrōmiskan.
As mīri, kāi prawerru aupaltun wissan ānkstaisins enlaukīnsnans beggi as jāu widāi zūrgi 5 kittans wariāntins be palīgintun tennans. Adder kāigi as paminna, wissan, kāi as ānkstais widāi bēi tēr rōmantiskas fantazījas. Adder stwi dīgi ni ast enlaukīnsna.
Dīgi prawerru palīgintun stan sen nōpeisan na stabban en laītawai en damrawai. Auīmsenis bēi stwi dīgi en fōrun ezze runnans.

Teinū as turri tēr aīnan kittan wariāntin. Ni ast eīsku iskwendau sta ast, adder sta ast ainuntkawīdas wūrs lāiskas, beggi stwi wissan papeisātan sen gōtiskans litterans. Stwi ast ezze dēiwan Kurkan.

Rekonstrukciōni:
Dew Korg supyk su pustitojais, uztik szus.

Miksiska tulkausnā:
Gott Korche! zürne mit den Verheerern, (und) thue ihnen Böses (oder, schlage sie)!

Kareusnā, kāigi sta mazīngi tulkautun?
"сердись с опустошениями, и ….вам зло"?
2007.12.05 18:10
Kareusnā "Oserdis' na opustošitelej, sdelai im zlo (nakaži)"
2007.12.06 05:30
Trinolds Nu, Renāta, walnan kai Kiseļūnaite ni widawusi...


Ezze stan ka turi dirītun ka romāntistai izmirīwusis.... stwen ast ainā debīka problēmi... tenei izmirīwusis tekstan lattawiskai laitawiskai... šlāit stan prastai ne mazi butwei ni lattawiskan ni laitawiskan, begi en stan metsimtan ni ekzistīja ni lattawiska bilā ni laitawiska, tem bole ni literāriskan, stesse paggan gūzi sen romāntistans...

arwiskai sta ni ast Mikkeliskan, Poškiskan, Pegatiskan be daber kawīan tū kwai, šlāit, ir dīgi šlaits deīktaszentlins (points) tulkautan kaigi i en pagāuseņu be ai en wangan... stwen ast akiwīstan - EI, IN, AN, be sta teksts ni ast laitawiskai, sen ainan EI, en wīŗdan kas pra defīnīcijan ast dEIws... mes jau mazimai gerdautwei ka sta ast bītas baltiskan, beggi Delta, E, I ast akiwīstan.

As gi ni bilai ka tēr majse idēja ast uuuu aaa eee iii cool... šlait, majse idēja ni ast lattawiskai, laitawiskai be moskaliskai... as mīri prūsiskai...
Sta ka as bilāi be peisāi sen akcentan ni eiskina ka as mīri sen akcentan anga romāntiskai...

Eisku ast ainan, jāu šlaits wissan... zmūnei kas bilāi ka ni ekzistīja bāltiska peisāsnas sistēmi - mazi ēitwei izgūztwei, beggi jāu sen stan ka mes mazzimai iz figūrikans be ornamēntikans na flaggan iztikrintun tēr ainan wīrdan - sta jau 100% gerdauwa ka ast peisāsnā, be ast swajse baltiska sistēmi...
Dīgi, kasse paggan ni būlai? Skandināwai turēi, Gotai turēi, slawai turēi... be dīgi turēi gi en Druzzan anga Twankstan peisātun, kas kaupa ka kaupa, ka asst ka ni ast... beggi skandināwai be kitttai kas stwen bēj, bej gi peisawusis...
2007.12.06 18:06
Glabbis As dīgi mīri, kāi wūra baltiska peisālista bēi. Adder ik mes kwaitēimai izprestun ka nika ezze stan nōpeisan, mes turrimai izrinktun wissan ezze stan, ka jāu pastāi segītan ānkstais.
2007.12.06 18:24
Trinolds Glabbis, as laukija, šlāit - nika ni ast, ast tēr gezeiran. kaigi as bilāi - tulkautan lattawiskai, laitawiskai..

tēr ik t turi stan antran karengus versionin, madli, dāis...

as waida ainan kwei sen runans peisatan, šlāit sta ast gezeiran...
2007.12.07 14:49
renata bitinelio Tū ezze stans runnans, kans ast en Mīmeles "Līkutas Laītawan" muzēju?
2007.12.07 21:29
Glabbis As ni waīda iskwendau māise wariānti. Panzdau Kareusnā tebbei wīrst dāwus stan.
Adder ka gezēiriskai bilāi laītawjai be lattawjai?

2007.12.07 21:38
Glabbis Martīn,tīt widāi tū Dukštan runnans na stabban?
http://forum.prusai.org/topic/181
Kāigi tū mīri, sta ast stāi subba peisālista kāigi "Wīdawutes"?
2007.12.13 15:02
Trinolds Ne, stwen kittan ast, tls skandinawans palgu...

A na karengu ast kittan... slawiskan biskin palgu.. be griksikan..
2007.12.14 11:13
Glabbis Nū interessanti. Mazzi būtwei, adder mennei sta ast dīgi palīgu.
2007.12.14 11:59
Trinolds Mazzi butwei, as teinu ni tuti kerdan be - labban auimsenin iz stan stabban kai mazei diritun visans alfabetans be laukitun ka ast kasmu paligu
2010.02.09 15:28
sebastijans sta, ka as kwai waistun ast, kaigi past litteras izbilitan be kai past wirdai izbilitan. As kwai waistun beggi kwai bilitun prusiskai en arwiskai giwatan. Bulai sparts labban ik ainunts mazzilai tengintun mennei ainuntans peisalins, kwei ast peisaiminan, pastippan alfabetan.
2010.02.09 17:12
Glabbis Prōblaman, kāi mes ni turrimai pastippan alfabētan. Ast tēr aīnan nōpeisan iz Prūsiskan Karengun, adder niainunts ni waīda kāigi skaitātun din. Stwi Trinōlds nadāwuns swāise wariāntin - kāigi tāns papretta, adder dabber ast zūrgi 10 wariāntins - kittas interpretaciōnis. Dabber zmūnei en 19 mts. bandāwusis izprestun din be rekōnstruitun alfabētan, adder teinū mes dabber ni turrimai "klaūtalin" prei stan kliptan.
Prawerru laukītun dabber kittans prūsiskans nōpeisans. As mīri, kāi nōpeisai dabber būtewingi ast ainuntkwei.

Sebastjan, tū nika ni bilāi - gaūwuns tū chrestōmatijan anga ni?
2010.02.12 08:09
sebastijans Ja, asma gauwuns, dinkun per stan:)
2010.02.13 16:40
Glabbis Ik tū jāu dirīwuns stwen ka nika, bilāis ka padīga, ka ni padīnga.
2010.03.16 13:43
sebastijans Nu, as kwoitju waistun koi past g koi en (garage) peisotan prusiskai? ba kwoitju waistun ek turimai stan slawiskan/baltiskan c?
2010.03.16 16:43
Glabbis Etwinūis, as ni mazzi paprestun ka tū peisāi.
ka zentli "past"?
mes turrimai "c"
2010.03.18 10:42
sebastijans wirst, tsch = c sen kwakkan
2010.03.18 12:52
Glabbis As ni papresta ka tū mīri
2010.03.18 13:30
Kareusnā Sebastjāns turri būtwei kwaitēi gērdautun "č"
2010.03.18 14:33
Glabbis ik "č", tīt ka ast tālis? prēi ka stwi "č"
2010.03.22 08:06
sebastijans ja as miri na "č" :)
2010.03.22 20:38
Glabbis Tīt as jāu bilīwuns, kāi "č" ni turrimai.
2010.03.26 07:46
sebastijans adder turrimai stan wirdan: kančuks, stwi turrimai č. Kaigi bulai "č" prusiskai?
2010.03.26 13:10
Glabbis Ō, jā, labs prasīsenis.
Tīt stas kānčuks be ast "plattiskas" šarms.
Nū, stas "č" ast per ekzotiskans wīrdans anga emnins.
Adder stwi mennei subbasmu interessanti kasse paggan ni turrimai nūse adaptaciōnin - "kānţuks" anga "kāncuks". Prawerru prasītun. Mazzi būtwei sta ast blānda.
2010.03.29 06:32
sebastijans Nu labban:) as ter kwaitilai waistun:) per mazitun segitun nawwans wirdans:)
2010.03.29 23:28
Glabbis Teīktun nawwans wīrdan mazīngi be īr prawerru, adder mes ni mazzimai imtun skīstan plattiskan wīrdan, beggi galwas prāts ast turītin wūran baltiskan billin. Adder plattiskai wirdāi ast deznimai aušaūlis iz slāwiskans be germaniskans billins.
2010.04.01 08:05
sebastijans Ja okej, adder stwi jau ast aushaulis ezze miksiskas plattiskan, ni iz deinaprusiskas plattiskan, be tenei ni ast paligu.
2010.04.20 11:42
sebastijans as miri sta ast debika blanda, kan ast tenei segiwusis kaddan pastai bila segitan.
2010.04.22 14:33
Kareusnā Sta ast, ka tū mīri ast blandā?
2010.04.23 15:20
Glabbis kawīda bilā jāu pastāi teikātan?